Plezier eerst: waarom kinderen blijven dansen (of stoppen)

Waarom blijven kinderen dansen?

Het korte antwoord: omdat ze het leuk vinden. In de Monitor Amateurkunst 2015 van het LKCA noemen mensen die aan dans, muziek of andere kunst doen 'het geeft me plezier' als belangrijkste reden. Daarna komt 'het ontspant me'. Rond 90% vindt die twee redenen heel of tamelijk belangrijk.

Ook 'zelf iets maken', 'gezellig samen met anderen' en 'iets leren, er beter in worden' vindt ruim twee derde belangrijk. Die cijfers gaan over iedereen vanaf 6 jaar, niet alleen over kinderen. En bij jonge kinderen beslissen ouders natuurlijk vaak mee. Maar het beeld is duidelijk: wie blijft dansen, doet dat vooral omdat het fijn is.

Hoeveel kinderen dansen er eigenlijk?

Veel. Volgens dezelfde monitor doet 61% van de kinderen van 6 tot 11 jaar in de vrije tijd iets kunstzinnigs of creatiefs. Bij jongeren is dat 53%, bij volwassenen 36 tot 39%. Van de kinderen die iets kunstzinnigs doen, danst bijna de helft.

Daarna daalt het aandeel dansers sterk met de leeftijd, tot minder dan een tiende bij 50-plussers. Dat zijn verschillende leeftijdsgroepen die tegelijk zijn gevraagd, dus het zegt niet precies hoeveel kinderen stoppen. De cijfers zijn ook al van 2015, en meisjes zijn bij dans duidelijk in de meerderheid. Toch laat het zien: dansen is vooral iets van kinderen, en veel mensen houden er onderweg mee op.

Waarom stoppen kinderen met een hobby?

Over dans is weinig onderzoek gedaan, over sport meer. Een review van 43 studies naar kinderen en jongeren die stoppen met georganiseerde sport vond dat persoonlijke en sociale redenen vaker samenhangen met stoppen dan praktische redenen zoals kosten of tijd. De meeste studies gingen over tieners, en geen enkele over dans. Toch is het een nuttige les: het ligt vaak niet aan het rooster, maar aan hoe een kind zich voelt.

Het Nederlands Jeugdinstituut noemt een paar van die redenen. Veel kinderen en jongeren stoppen met sport omdat ze geen klik voelen met de trainer of begeleider. Soms botst de wens om vooral plezier te maken met vrienden met de wens van een begeleider om op een hoger niveau te presteren.

Let wel: de meeste studies in die review waren een momentopname. Ze laten zien welke redenen samengaan met stoppen, niet precies wat de oorzaak is. Toch schetsen ook de Nederlandse Sportraad en het NJi hetzelfde beeld: als het plezier verdwijnt, haken kinderen af. Dat maakt plezier geen extraatje, maar de basis.

Prestatiedruk: als goed zijn belangrijker wordt dan leuk

Volgens het NJi ervaren veel jongeren regelmatig prestatiedruk. Een Kamermotie uit 2023 verwijst naar het advies 'Kinderen Centraal' van de Nederlandse Sportraad. Daaruit blijkt volgens de motie dat in de sport de prestatie belangrijker wordt gevonden dan plezier en ontwikkeling, en dat gebrek aan plezier een van de belangrijkste oorzaken is dat kinderen stoppen met sporten.

Dat gaat over sportverenigingen, niet over dansscholen. Maar ook bij dans kan druk ontstaan: een voorstelling, een moeilijke pas die nog niet lukt, of het gevoel dat je beter moet zijn dan een ander. Een beetje uitdaging is goed. Het wordt pas een probleem als het plezier eronder lijdt. Lees ook hoe je je kind helpt bij spanning voor het optreden.

Plezier en goed leren bewegen gaan samen op

Plezier is niet alleen 'leuk'. Onderzoekers van onder meer het Mulier Instituut schrijven dat motorische vaardigheid al vanaf jonge leeftijd samenhangt met hoeveel tijd een kind beweegt en met plezier in bewegen. Ze noemen ook dat de motorische vaardigheid van Nederlandse kinderen de afgelopen jaren is achteruitgegaan.

Samenhang is niet hetzelfde als oorzaak. Het kan zijn dat kinderen die goed bewegen het daardoor leuker vinden, of andersom. Maar een kind dat met plezier danst, blijft waarschijnlijk langer bewegen. Meer over bewegen en motoriek lees je in motoriek bij kinderen.

Plezier betekent niet: niets leren

Plezier voorop zetten is iets anders dan alles makkelijk maken. In de Monitor Amateurkunst vindt ruim twee derde 'iets leren, er beter in worden' juist een belangrijke reden om aan kunst te doen. Kinderen genieten er vaak van als iets na een paar lessen ineens wel lukt.

Het gaat om de balans. Een les met een kleine uitdaging, veel herhaling en ruimte om te spelen geeft kinderen het gevoel dat ze groeien, zonder dat ze bang zijn om fouten te maken. Bij de jongste kinderen ligt de nadruk nog helemaal op spelen en bewegen, zoals in de peuterdans.

Wat kun je als ouder doen?

Je hebt als ouder meer invloed dan je denkt, vooral bij jonge kinderen. Een paar dingen die helpen om het plezier vast te houden:

• Vraag na de les wat je kind leuk vond, niet wat het goed of fout deed.
• Vergelijk je kind niet met andere kinderen in de groep.
• Complimenteer inzet en durven, niet alleen het resultaat.
• Laat je kind meebeslissen: welke les, welke muziek, hoe vaak.
• Plan de week niet te vol, zodat dansen geen moeten wordt.
• Dans thuis gewoon mee, zonder oefenen of verbeteren.

Wil je kind stoppen? Eerst luisteren

Zegt je kind dat het niet meer naar dansles wil? Het NJi raadt aan om eerst rustig te luisteren, de gevoelens van je kind serieus te nemen en met de begeleider te praten. Vraag wat er achter zit. Is het de muziek, de groep, de docent, het tijdstip of iets heel anders?

Soms is er een oplossing. Een andere stijl kan beter passen, bijvoorbeeld de afwisseling tussen ballet en jazz (lees welke dansstijl past bij je kind). Soms is een kind gewoon toe aan iets anders, en dat mag ook. Bespreek het gerust met Helga via contact.