Dansalle leeftijden 6 min lezen
Waarom is dansen goed voor kinderen?
Door Helga Verrijp, dansdocent in Zoetermeer

Het korte antwoord
Dansen is goed voor kinderen omdat het bewegen is dat ze leuk vinden: het telt mee voor het dagelijkse beweeguur dat de Gezondheidsraad adviseert, en kinderen oefenen er ritme, samenwerken en hun eigen lijf mee. Onderzoek naar dans zelf is nog klein en wisselend. Het eerlijke antwoord is dus: dansen is gezond bewegen met plezier, geen wondermiddel dat je kind slimmer maakt.
Waarom is dansen goed voor kinderen? Het korte antwoord
Waarom is dansen goed voor kinderen? Vooral omdat het bewegen is dat kinderen uit zichzelf leuk vinden. Zet muziek aan en de meeste peuters beginnen al te wiebelen. Dat plezier is geen bijzaak, het is de motor.
Op deze pagina zetten we op een rij wat dansen kinderen kan geven: beweging, motoriek, ritme, zelfvertrouwen, samen dingen doen, creativiteit en plezier. Per onderwerp lees je kort wat onderzoek laat zien, en wat niet. Wil je verder lezen, dan vind je bij elk stuk een verdiepend artikel.
Eén ding vooraf: veel onderzoek naar dans bij kinderen is klein. We schrijven daarom eerlijk op hoe stevig iets is. Dat is minder spectaculair dan 'dansen maakt je kind slimmer', maar wel waar.
Dansen is bewegen, en kinderen hebben elke dag beweging nodig
De Gezondheidsraad adviseert kinderen vanaf 4 jaar om elke dag minstens een uur matig intensief te bewegen, minstens drie keer per week spieren en botten te versterken en veel stilzitten te voorkomen. Meer bewegen is nog beter: het uur is een minimum, geen streefgetal.
Dansen telt daarbij gewoon mee. Het is matig intensieve inspanning, en springen versterkt de botten. De richtlijn noemt geen sport die 'beter' is dan andere: het gaat erom dat je kind beweegt. Voor dreumesen en peuters gelden andere adviezen. Die lees je in Hoeveel moet mijn kind bewegen?
Helpt dansen bij motoriek en balans?
Motoriek is hoe je kind zijn lijf beweegt en beheerst, van rennen en springen tot een potlood vasthouden. Bij dansen oefen je daar veel van tegelijk: stoppen als de muziek stopt, draaien, op één been staan, links en rechts.
Een overzicht van 17 studies bij kinderen en jongeren concludeert dat dans een haalbaar alternatief is voor andere vormen van bewegen. In een deel van de studies waren er gunstige uitkomsten voor fitheid, motoriek en welzijn. Maar volgens de onderzoekers zelf had geen enkele studie een laag risico op vertekening, en bij motoriek waren de resultaten gemengd.
Wil je weten hoe motoriek zich ontwikkelt, lees dan Motoriek bij kinderen. Wat onderzoek precies zegt over evenwicht, staat in Helpt dansen bij balans en coördinatie?
Ritme: bewegen op de maat
Dansen is bewegen op muziek. Kinderen leren luisteren naar de maat, klappen op de tel en hun bewegingen afstemmen op wat ze horen. Dat is een vaardigheid op zich, en het maakt samen dansen mogelijk.
Of ritme ook helpt bij taal en leren lezen, is een vraag waar onderzoekers mee bezig zijn. Het antwoord is genuanceerder dan je vaak leest. Wat er wel en niet bekend is, lees je in Ritme, taal en leren lezen.
Zelfvertrouwen en je eigen lijf leren kennen
Een overzicht van 24 dansprogramma's vond de meest consistente verbetering in lichaamsbeleving: hoe je je lichaam waarneemt en ervaart. Voor zelfvertrouwen en zelfwaardering waren de uitkomsten tegenstrijdig, al vertelden kinderen in interviews wel dat ze zich zekerder voelden. De onderzoekers noemen het bewijs zwak.
Dansen kan dus bijdragen aan een goed gevoel over je lijf, maar het is geen garantie. Wat wel zo is: dansen in een groep vraagt lef. Je probeert iets nieuws terwijl anderen meekijken. Lees verder in Zelfvertrouwen en lichaamsbeeld.
Samen dansen: op elkaar letten en samenwerken
Dansen in een groep betekent: op je beurt wachten, een kringetje maken, een partner zoeken en samen tegelijk stoppen. Dat zijn kleine oefeningen in samen spelen.
Of kunstlessen kinderen aantoonbaar socialer maken, is minder zeker dan vaak wordt gezegd. Een groot overzicht van de OECD vond niet meer dan voorlopig bewijs dat kunsteducatie samenwerken, empathie of zelfvertrouwen verbetert. Dansen biedt dus veel momenten om samen te oefenen, maar wonderen moet je niet verwachten. Meer in Samen dansen en sociale vaardigheden.
Creativiteit: zelf bewegingen bedenken
Dans is ook een kunstvorm. Kinderen mogen bewegen als een boom in de wind, een eigen sprong verzinnen of laten zien hoe blij of boos eruitziet. Daar is geen goed of fout antwoord.
Volgens de OECD-onderzoekers is dat precies de waarde van kunstonderwijs: kunst is een terrein zonder goede of foute antwoorden, waar kinderen vrij zijn om te onderzoeken en te experimenteren. Of dansles kinderen ook buiten de dans creatiever maakt, is volgens hen niet aangetoond. Dat hangt mede af van hoe er les wordt gegeven. Lees meer in Creativiteit en verbeelding.
Maakt dansen je kind slimmer?
Daar is geen goed bewijs voor. Het meeste onderzoek gaat over muziekles. Een grote analyse van 54 studies met bijna 7.000 kinderen vond geen meetbaar effect van muziektraining op denkvaardigheden of schoolprestaties, zodra je rekening houdt met hoe goed de onderzoeken waren opgezet. Over die analyse wordt nog gediscussieerd, maar 'muziek of dans maakt slimmer' is in elk geval niet aangetoond.
Voor dansles zelf vond de OECD geen bewijs dat het schoolprestaties of lezen verbetert. Dat hoeft ook niet: dansen heeft waarde op zichzelf. Alles over dit onderwerp staat in Maakt muziek of dans je kind slimmer?
Plezier is de belangrijkste reden
Vraag mensen waarom ze dansen, zingen of tekenen en het antwoord is meestal simpel. In de Monitor Amateurkunst noemen beoefenaars 'het geeft me plezier' als belangrijkste reden, gevolgd door 'het ontspant me'. Ook gezellig samen zijn en iets leren vinden ruim twee op de drie belangrijk. Dat onderzoek ging over iedereen vanaf 6 jaar, niet alleen over kinderen.
Voor jonge kinderen telt plezier misschien nog zwaarder: wie het leuk vindt, wil terugkomen. Daarom staat plezier voorop in de dansles in Zoetermeer, van de dreumesles met (groot)ouder tot ballet en jazz. Hoe je dat plezier vasthoudt, lees je in Plezier eerst: zo blijft je kind dansen.
Vragen van ouders
Vanaf welke leeftijd kan een kind op dansles?
Dat kan al jong. Bij Dans bij Helga dansen dreumesen die goed lopen vanaf 1,5 jaar samen met een (groot)ouder, en vanaf 2,5 jaar kunnen peuters zonder ouder naar peuterdans. Daarna volgen kleuterdans (4 tot 6 jaar) en de combiles ballet en jazz (6 tot 8 jaar).
Telt dansles mee voor het beweegadvies?
Ja. Dansen is matig intensief bewegen en springen versterkt de botten. Eén les per week is wel maar een deel van het advies: kinderen vanaf 4 jaar hebben elke dag minstens een uur beweging nodig.
Wordt mijn kind slimmer van dansen?
Daar is geen goed bewijs voor. Goed opgezet onderzoek naar muziekles vindt geen meetbaar effect op denkvaardigheden of schoolprestaties, en voor dansles is er geen bewijs dat het schoolprestaties verbetert. Dansen is wel gezond bewegen met plezier, en dat is reden genoeg.
Moet mijn kind al kunnen dansen?
Nee. Voor de lessen van Helga is geen danservaring nodig. Wil je eerst kijken of het past, vraag dan naar een proefles: Helga biedt die regelmatig gratis aan.
Bronnen
- Beweegrichtlijnen 2017 (advies nr. 2017/08). Gezondheidsraad, 2017.
- The Physiological and Psychological Benefits of Dance and its Effects on Children and Adolescents: A Systematic Review (Frontiers in Physiology 13). Tao, D., Gao, Y., Cole, A., e.a., 2022.
- Effects of Dance Interventions on Aspects of the Participants' Self: A Systematic Review (Frontiers in Psychology 9:1130). Schwender, T.M., Spengler, S., Oedl, C., Mess, F., 2018.
- Art for Art's Sake? The Impact of Arts Education. Winner, E., Goldstein, T.R., Vincent-Lancrin, S. (OECD), 2013.
- Cognitive and academic benefits of music training with children: A multilevel meta-analysis (Memory & Cognition 48). Sala, G., Gobet, F., 2020.
- Kunstzinnig en creatief in de vrije tijd. Monitor Amateurkunst 2015. IJdens, T., Poll, J., Mariën, H. (LKCA), 2015.


