Schermtijd en bewegen: wat zegt de richtlijn?

Wat zegt de Nederlandse schermrichtlijn?

In juni 2025 presenteerde de Rijksoverheid een richtlijn voor gezond schermgebruik, opgesteld met wetenschappers, experts en maatschappelijke organisaties. Het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) zet de maximale schermtijd per dag zo op een rij:

• 0 tot 2 jaar: geen scherm
• 2 tot 4 jaar: maximaal 30 minuten
• 4 tot 8 jaar: maximaal 1 uur
• 8 tot 10 jaar: maximaal 1,5 uur
• 10 tot 12 jaar: maximaal 2 uur
• 12 jaar en ouder: maximaal 3 uur

Minuten zijn niet alles

Schermtijd op school telt in deze getallen niet mee. En volgens de richtlijn is gezond schermgebruik meer dan tijd beperken. Het gaat ook om balans met andere activiteiten, om samen media gebruiken en om positieve ervaringen online. Het NJi benadrukt dat de inhoud belangrijker is dan het aantal minuten.

Het is ook goed om te weten hoe stevig de richtlijn is. Het is een richtlijn van experts, geen onderzoek naar deze precieze grenzen. Het bewijs voor schade door schermtijd is grotendeels correlationeel: het laat samenhang zien, geen bewezen oorzaak. Een extra aflevering op een regenachtige middag is dus geen ramp.

Waarom verschillen de adviezen voor jonge kinderen?

Misschien ken je ook het advies van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) uit 2019: geen schermtijd voor 1-jarigen en maximaal een uur voor 2- tot 4-jarigen, waarbij minder beter is. De Nederlandse richtlijn is voor 2- tot 4-jarigen strenger, met maximaal 30 minuten. Kom je beide getallen tegen, dan is dat de verklaring: het ene is het internationale advies, het andere het Nederlandse.

De WHO kijkt ook naar bewegen. Kinderen van 1 tot 4 jaar hebben volgens de WHO minstens 180 minuten beweging per dag nodig, en ze horen niet langer dan een uur achter elkaar vastgezet te zitten. Hoeveel beweging bij welke leeftijd hoort, lees je in Hoeveel moet mijn kind bewegen?

Wat betekent de richtlijn in de praktijk?

Getallen zijn makkelijker te onthouden als je ze vertaalt naar een gewone dag. Een paar voorbeelden per leeftijd:

• Onder de 2 jaar: geen scherm. Wat dan wel? Samen zingen, een boekje lezen, op muziek wiegen of dansen met je kind op de arm.
• 2 tot 4 jaar: een half uur, ongeveer één aflevering van een kinderprogramma. Kijk het liefst samen en praat erover.
• 4 tot 8 jaar: een uur. Spreek vooraf af wanneer dat uur is, zodat het niet ongemerkt uitloopt.
• 8 tot 12 jaar: anderhalf tot twee uur. Laat je kind meedenken over de afspraken; dan voelt het minder als een verbod.

Bewegen in plaats van stilzitten

Voor kinderen vanaf 4 jaar adviseert de Gezondheidsraad elke dag minstens een uur matig intensief bewegen, en veel stilzitten voorkomen. Schermtijd is vaak zittijd, en daar raken schermen en bewegen elkaar.

Het goede nieuws: kinderen van 4 tot en met 11 jaar halen de beweegrichtlijn vaker dan elke andere leeftijdsgroep. In 2025 ging het om 60 procent. Toch haalt 4 op de 10 basisschoolkinderen de richtlijn niet. En omdat de cijfers uit vragenlijsten komen, die beweging vaak overschatten, ligt het echte aandeel waarschijnlijk iets lager.

Je kunt bewegen daarom het beste positief brengen. Dus niet alleen 'de tablet gaat uit', maar ook 'kom, we gaan dansen'.

Zo geef je bewegen en dansen een plek in huis

• Maak een vast dansmoment. Bijvoorbeeld vijf minuten na het avondeten of voor het tandenpoetsen. Een vaste plek in de dag maakt het makkelijk.
• Ruil in plaats van te verbieden. Spreek af dat na een filmpje eerst een liedje gedanst wordt.
• Kijk samen en doe mee. Kies een dans- of beweegfilmpje en doe het samen na. Het telt als schermtijd, maar jullie bewegen erbij en doen het samen.
• Spreek een vast schermmoment af. Als duidelijk is wanneer het scherm aan mag, weet iedereen waar hij aan toe is, en is de rest van de dag vrij voor andere dingen.
• Maak ruimte. Schuif de salontafel opzij, dan heb je een kleine dansvloer.
• Ga naar buiten. Een rondje fietsen, stoepkrijten of rennen in het park.
• Doe zelf mee. Dansen is leuker met z'n allen, ook als je denkt dat je niet kunt dansen.

Een vaste dansles als ankerpunt

Een wekelijkse dansles kan helpen om bewegen een vaste plek te geven: een vast moment in de week, met liedjes die je thuis weer opzet. In Zoetermeer kun je met de jongsten samen dansen bij de dreumes- en peuterles met (groot)ouder. Peuters vanaf 2,5 jaar kunnen naar peuterdans.

Meer ideeën voor thuis vind je in Dansspelletjes met je peuter.