Peuterdans liedjes: 16 beweegliedjes voor peuters, met de bewegingen erbij

Wat maakt een goed peuterdans liedje?

Peuterdans liedjes zijn liedjes waarbij je zingt en tegelijk beweegt. De beste beweegliedjes voor peuters hebben drie dingen gemeen: ze zijn kort, ze herhalen zich, en de tekst vertelt zelf wat je doet. Bij 'klap' klap je, bij 'stamp' stamp je. Zo hoeft je peuter bijna niets te onthouden.

Bewegen op muziek zit er bij jonge kinderen al vroeg in. In een onderzoek met 120 kinderen van 5 tot 24 maanden bewogen de kinderen duidelijk meer ritmisch op muziek dan op gewone spraak. Hoe beter hun beweging bij de muziek paste, hoe meer ze lachten. Precies op de tel dansen lukt peuters nog nauwelijks, en dat hoeft ook niet.

Daarbij helpt het als jij meedoet. In een kleine studie trommelden kinderen van 2,5 tot 4,5 jaar mee met een echt mens, met een trommelmachine of met geluid uit een luidspreker. Met een mens erbij bleven ze het best in de maat. Het ging om trommelen en niet om dansen, maar het is een goede reden om zelf mee te zingen en voor te doen.

Beweegliedjes voor de jongste peuters (vanaf 1,5 jaar)

Deze liedjes kun je doen met een dreumes die net loopt, of gewoon met je kind op schoot. De bewegingen zijn klein en je doet alles samen. De bewegingen in deze lijst zijn suggesties: maak er gerust je eigen versie van.

• Klap eens in je handjes (vanaf 1,5 jaar). Klap mee, tik op je buik en steek je handen in de lucht. Begin langzaam en maak elke beweging groot.
• Schuitje varen, theetje drinken (vanaf 1,5 jaar). Ga tegenover elkaar op de grond zitten, pak elkaars handen en roei samen heen en weer. Met een dreumes kan het ook op schoot.
• Hansje pansje kevertje (vanaf 1,5 jaar). Laat je vingers als een kevertje over het armpje omhoog kruipen. Bij de regen kriebel je met je vingers naar beneden, en dan klimt het kevertje opnieuw.
• Alle eendjes zwemmen in het water (vanaf 1,5 jaar). Waggel als een eend door de kamer, met je armen als vleugeltjes. Laat je peuter de weg kiezen, jij zwemt erachteraan.
• Poesje mauw (vanaf 1,5 jaar). Sluip op handen en voeten als een poes en geef aan het eind een kopje. Fijn voor kinderen die liever op de grond bewegen.

Beweegliedjes voor peuters van 2 tot 3 jaar

Rond hun tweede jaar krijgen kinderen steeds meer controle over het lopen, schrijft het Nederlands Jeugdinstituut (NJi). Ze leren stoppen en weer beginnen, kleine en grote stappen maken en beter rennen. Dat zie je terug in deze liedjes: er komt meer stappen, hurken en springen bij.

• Hoofd, schouders, knie en teen (vanaf 2 jaar). Tik de lichaamsdelen aan terwijl je ze zingt. Lukt het? Zing het dan nog een keer, maar sneller.
• Op een grote paddenstoel (vanaf 2 jaar). Zit op je hurken en wip heen en weer als kabouter Spillebeen. Bij 'krak' laat je je achterover vallen, met je benen in de lucht.
• Ik zag twee beren (vanaf 2 jaar). Doe alsof je broodjes smeert en loop daarna zwaar en stampend als een beer door de kamer. Trek een verbaasd gezicht bij het 'wonder'.
• Hop hop hop, paardje in galop (vanaf 2 jaar). Draf als een paardje door de kamer en til je knieën hoog op. Stopt het liedje, dan rust het paardje even uit.
• Een, twee, drie, vier, hoedje van papier (vanaf 2 jaar). Tel op je vingers tot vier en maak met je handen een hoedje boven je hoofd. Zing het daarna eens fluisterend en eens heel hard.
• De wielen van de bus (vanaf 2 jaar). Draai rondjes met je armen voor de wielen, zwiep je handen heen en weer als ruitenwissers en druk op de toeter. Elk couplet krijgt een eigen beweging.

Beweegliedjes voor peuters van 3 tot 4 jaar

Tweejarigen spelen vooral naast elkaar. Vanaf een jaar of drie proberen kinderen meer samen te spelen, al gaat dat volgens het NJi nog moeizaam. Liedjes waarbij je elkaars hand vasthoudt of samen iets doet, werken daarom het best vanaf een jaar of drie, met een volwassene erbij.

• Vader Jacob (vanaf 3 jaar). Leg je hoofd op je handen alsof je slaapt. Bij 'bim bam bom' zwaai je met je armen als de klepel van een klok.
• Twee emmertjes water halen (vanaf 3 jaar). Pak elkaars handen vast en zwaai jullie armen heen en weer als emmers. Aan het eind van het liedje draai je samen een rondje.
• Dikkertje Dap (vanaf 3 jaar). Klim met hoge knieën op de plaats de trap op. Rek je daarna zo lang mogelijk uit en maak een lange giraffennek.

Rustige liedjes om af te sluiten

Na het wilde werk is een rustig liedje een fijne afsluiter. Zo leert je peuter: na het dansen komt de rust.

• Twinkel twinkel kleine ster (vanaf 1,5 jaar). Open en sluit je handen als fonkelende sterretjes en zak langzaam naar de grond, tot je ligt.
• Slaap kindje slaap (vanaf 1,5 jaar). Wieg samen zachtjes heen en weer, of laat je peuter een knuffel in slaap wiegen.

Hoe geef je zelf een liedje een dansje?

Van bijna elk kinderliedje kun je een beweegliedje maken. Zo pak je het aan:

• Zoek de doe-woorden. Kijk welke woorden in de tekst je kunt uitbeelden: lopen, slapen, regen, groot of klein.
• Kies één beweging per regel. Liever drie bewegingen die steeds terugkomen dan tien verschillende.
• Doe het groot voor. Overdrijf gerust. Je peuter kijkt naar jou en doet na wat hij ziet.
• Herhaal. Zing hetzelfde liedje een paar dagen achter elkaar. Peuters houden van herhaling.
• Laat je peuter meebedenken. Vraag: hoe beweegt een kabouter? En doe het dan na.

Helpt zingen en bewegen bij de taal?

Het NJi noemt het zingen van liedjes en versjes een goede manier om de taal van je peuter te stimuleren, omdat het aansluit bij hoe een kind de wereld beleeft. Hoe groot dat effect is, weet niemand precies: het onderzoek naar zingen en woordenschat is vooral klein.

Bewegingen die bij de woorden passen, kunnen ook een handje helpen. In een studie met 111 kleuters leerden kinderen nieuwe woorden het best als ze die met hun hele lijf uitbeeldden. Het was één onderzoek, met woorden uit een vreemde taal. Zie het dus als een leuke bonus, niet als een taalmethode.

Meer over hoe ritme en taal samenhangen lees je in Ritme en taal: wat heeft maat houden met leren lezen te maken?

Beweegliedjes op de kinderopvang en in de les

Werk je op een kinderdagverblijf of peuterspeelzaal? Begin en eindig elke dansronde met hetzelfde liedje, zodat de kinderen weten wat er komt. Houd de liedjes kort, wissel wild en rustig af en doe alles zelf groot voor. Meer ideeën vind je in Dansen met je peuter: 10 dansspelletjes.

Helga geeft ook dansles en workshops op kinderdagverblijven en peuterspeelzalen in Zoetermeer en omgeving: lees meer over dansles op de kinderopvang. Wil je zelf samen met je kind dansen en zingen? Dat kan vanaf 1,5 jaar bij dreumes- en peuterdans met (groot)ouder bij CKC Zoetermeer. Vanaf 2,5 jaar kan je peuter zonder jou naar peuterdans.