Muziek luisteren met je peuter: welke muziek is goed voor je dreumes en peuter?

Welke muziek is goed voor je peuter?

Goed nieuws: bij muziek luisteren met je peuter kun je weinig fout doen. Er is geen speciale babymuziek of peutermuziek nodig. Kinderliedjes, klassiek, jazz, pop of muziek uit het land van opa en oma: je peuter kan het allemaal leuk vinden.

Wat wel uitmaakt, is hoe je luistert. Hieronder lees je waar je op kunt letten: tempo, volume, afwisseling en vaste momenten van de dag. Met een voorbeeldplaylist om mee te beginnen.

Vraag je je af of muziek je kind slimmer maakt? Dat lees je in Maakt muziek of dans je kind slimmer? Hier gaat het om de praktijk: wat zet je op?

Klassieke muziek voor je peuter: leuk, maar niet slimmer

Veel ouders zoeken naar klassieke muziek voor hun peuter, soms vanwege het Mozart-effect: het idee dat luisteren naar Mozart je slimmer maakt. Een grote analyse van onderzoek naar het Mozart-effect vond daar weinig bewijs voor. Het Mozart-effect is een mythe.

Toch is klassieke muziek een prima keuze, gewoon omdat het mooi is en er zoveel verschillende sferen in zitten. Stukken die een verhaal vertellen, werken goed bij peuters. Een paar ideeën:

• Carnaval der dieren van Camille Saint-Saëns: elk stukje is een dier. Stamp als de olifant, spring als een kangoeroe of zweef als een vis in het aquarium.
• Peter en de wolf van Sergej Prokofjev: elk personage heeft een eigen instrument. De vogel is een fluit, de wolf klinkt met hoorns.
• De Notenkraker van Pjotr Tsjaikovski: de 'Dans van de Suikerfee' is licht en tinkelend, heerlijk om op je tenen op te lopen.
• De vier jaargetijden van Antonio Vivaldi: luister samen naar de lente en de winter. Hoe beweeg je als het vriest?

Snel of langzaam: let op het tempo

Jonge kinderen reageren al goed op tempo. In een onderzoek met kinderen van 5 tot 24 maanden pasten de kinderen hun tempo een beetje aan: op snellere muziek bewogen ze sneller. En hoe beter hun beweging bij de muziek paste, hoe meer ze lachten.

Al bij 2,5 jaar hebben kinderen een eigen vast tempo, liet een kleine studie zien. Meegaan met een ander tempo ging bij 4-jarigen makkelijker dan bij jongere kinderen. Het ging om tikken met de hand, niet om dansen. Verwacht dus niet dat je peuter precies op de tel danst.

Wat betekent dat voor je playlist? Kies muziek met een duidelijke, hoorbare tel en wissel af: een snel nummer om te rennen, een langzaam nummer om te sluipen. Zo heeft je peuter iets om op te reageren.

Volume en scherm: waar let je op?

Een simpele vuistregel voor het volume: zet de muziek zo zacht dat jullie elkaar nog gewoon kunnen verstaan. Moet je roepen, dan staat het te hard. Dan kan je peuter jou ook horen als je iets zegt of voorzingt. Twijfel je over het gehoor van je kind, vraag het dan op het consultatiebureau.

Kies bij voorkeur muziek zonder beeld. Een filmpje trekt de aandacht naar het scherm, terwijl het bij muziek juist om luisteren, bewegen en samen zingen gaat. Het NJi vat de richtlijn voor gezond schermgebruik samen als: geen scherm onder de 2 jaar en maximaal 30 minuten per dag voor kinderen van 2 tot 4 jaar. Meer daarover lees je in Schermtijd en bewegen.

Samen luisteren werkt beter dan muziek op de achtergrond

Muziek die de hele dag aanstaat, wordt al snel behang. Zet muziek liever bewust aan, voor een moment samen. In een kleine studie met 34 gezinnen lieten baby's die een half jaar met een ouder een actieve muziekles volgden (zingen, bewegen, trommelen), daarna meer vroege communicatie en sociaal gedrag zien dan baby's in een groep waar alleen muziek op de achtergrond klonk. Het ging om baby's, dus zie het als een aanwijzing.

Zelf zingen hoort er ook bij, ook als je denkt dat je niet kunt zingen. In een Amerikaans onderzoek onder 945 ouders zong 69 procent elke dag voor hun baby of peuter. Je bent dus in goed gezelschap. Meer over samen zingen en dansen lees je in Dansen met peuters en dreumesen.

Een playlist per moment van de dag

Een vast liedje bij een vast moment geeft houvast: je peuter hoort het en weet wat er komt. Een voorbeeld om mee te beginnen:

• Wakker worden: iets zonnigs en rustigs, zoals 'Ochtendstemming' van Edvard Grieg.
• Opruimen: steeds hetzelfde opruimliedje. Een eigen versje op een bekende melodie werkt prima.
• Uitrazen: vrolijke kinderliedjes om mee te zingen, of jullie eigen favoriete popnummer met een duidelijke tel.
• Ontdekken: muziek uit andere landen, zoals Afrikaanse trommels, Ierse volksmuziek of Braziliaanse samba. Hoor je de trommel?
• In de auto: liedjes die je samen kunt meezingen, zodat je peuter actief meedoet.
• Rustig worden: een slaapliedje dat je zelf zingt, of zachte muziek zonder zang.

Welke muziek past bij welke leeftijd?

Elk kind is anders, maar dit is een handige richting:

• Dreumes (1 tot 2 jaar): korte liedjes met veel herhaling, slaapliedjes en liedjes die je samen op schoot doet. Je eigen stem is het mooiste instrument.
• Peuter van 2 jaar: liedjes met doe-woorden zoals klappen en stampen, en muziek met duidelijk snelle en langzame stukken. Een lijst met liedjes en bewegingen vind je in Peuterdans liedjes.
• Peuter van 3 tot 4 jaar: muziek met een verhaal, zoals Peter en de wolf, en liedjes waarbij je samen iets doet. Rond 4 jaar lukt bewegen op de maat al beter.

Hoe gaat het met muziek in de les van Helga?

In de dreumes- en peuterdans met (groot)ouder dansen en zingen kinderen samen met hun ouder, opa, oma of oppas op leuke muziek. In de peuterdans vanaf 2,5 jaar wordt gezongen, gedanst, geklapt en gespeeld. Er zit veel herhaling en variatie in, en elke reeks is anders.

Benieuwd welke muziek Helga gebruikt? Vraag het haar gerust. De lessen zijn bij CKC Zoetermeer aan de Leidsewallen.